حقّ اولياى دم گردد و يا باعث شود كه اولياى دم براى به اثبات رساندن حقّ خود و محكوم و يا قصاص كردن قاتل واقعى باز هم دچار مشكلات و متحمّل خساراتى شوند ، آيا از نظر شرعى وى ضامن پرداخت ديهء مقتول و يا خسارات واردهء مجدّد بر اولياى دم خواهد بود يا خير ؟ با تشكّر و احترام . . . جواب : بسمه تعالى 1 - اگر اسقاط حقوق خود بطور مطلق باشد - نه مقيد به وضع قبلى پرونده - و يا در برابر اخفاء قاتل و اضرار به ورثه و مانند آن باشد ديگر حق مطالبه ندارد . 2 - به عهده گرفتن جرم - با وصف عدم ارتكاب واقعى - حرام است و چون باعث تبرئه مجرم واقعى مىشود ضامن ديه و خسارت مىباشد . ليكن جاى سؤالى هست كه چگونه ثابت شده كه قاتل شخص ديگرى است ؟ با اقرار يا بينّه يا لوث ؟ يا قطع و يقين ؟ و در نتيجه هر يك خصوصياتى پيش ميايد . عفو از قاتل اولى هم دربارهء قصاص مطلق بوده يا مقيد به شخص اولى بوده است ؟ سؤال 251 : بسمه تعالى محضر مبارك . . . سلام عليكم با تقديم احترام باستحضار مىرساند كه در شهرستان زرنديه - روستاى . . . از توابع استان مركزى در مورخه دوّم ارديبهشت يكهزار و سيصد و هشتاد و سه ، شخصى بنام منصور . . . با چوپانى ، گوسفند چرانى مىنمودند كه دو نفر كه برادر بوده‌اند به نامهاى . . . او را كتك كارى زيادى مىكنند و او هم پيش برادران خانمش كه در باغ كارگر داشتند و كار مىكردند مىرود و به آنها مىگويد كه مرا كتك كارى نمودند و گوسفندان را هم چپاول و غارت كردند و به قلعه خودشان بردند و يكى از برادران خانمش كه . . . نام دارد با موتور . . . دو